Een document met "definitief" in de bestandsnaam is meestal allesbehalve definitief. Herken je die map met Handleiding_v3_FINAL_definitief_DEF.docx? Je bent niet de enige. Bij bijna elke organisatie die ik spreek loopt versiebeheer via Word en een gedeelde map, en bij bijna elke organisatie gaat dat op een gegeven moment mis. Niet omdat mensen slordig zijn, maar omdat het systeem er niet op gebouwd is.
Waarom versiebeheer in Word misgaat
De patronen zijn telkens hetzelfde. Herken je er één, dan weet je: het ligt niet aan jullie mensen, het ligt aan de manier waarop het geregeld is.
1. Vertrouwen op naamgeving. "v3" of "final" in de bestandsnaam lijkt helder, tot twee collega's tegelijk aanpassingen maken. Dan ontstaan er twee v3's en weet niemand meer welke versie de goede is. De oplossing die dan vaak wordt gekozen, is een nieuwe versie-indeling, waarna het probleem zich een maand later herhaalt. Een bestandsnaam is geen versiebeheer; het is een afspraak die iemand zich moet herinneren.
2. Goedkeuring buiten het document. In Word zie je niet wie een document heeft beoordeeld of goedgekeurd, laat staan wanneer. De goedkeuring staat in een mailtje, in een overlegnotitie of in iemands hoofd. Precies dat wil een auditor bij ISO 9001 zien: wie heeft wat goedgekeurd, en welke versie was dat.
3. Terugdraaien kan niet. Een oude versie is weg of onvindbaar, terwijl ISO 9001 juist wil dat je kunt aantonen wat er vóór een wijziging gold. Als je de vóór-toestand niet kunt laten zien, kun je veranderingen niet aantoonbaar borgen.
4. Het werkt op één plek. Word-versiebeheer staat op je eigen computer of in een map die niet iedereen even makkelijk bereikt. Op de werkvloer wordt dan toch maar met een uitgeprinte of gedownloade versie gewerkt, en dat is precies de versie waar je geen zicht meer op hebt.
Wat verandert er met een documentbeheersysteem
Een documentbeheersysteem lost dit niet op met meer afspraken, maar door de afspraken overbodig te maken. Er is één plek waar het document staat, met versiebeheer dat automatisch werkt: een nieuwe versie krijgt een nummer, de vorige versie blijft beschikbaar, en beoordeling en goedkeuring zitten in de flow vast. Collega's kunnen niet meer per ongeluk in een oude versie werken, omdat die er simpelweg niet meer als "actueel" in beeld staat.
Wil je zien hoe dat er praktisch uitziet? Lees meer over documentenbeheer in VisionManager, of bekijk onze vergelijking van Nederlandse kwaliteitsmanagementsoftware als je meerdere pakketten naast elkaar wilt zetten.
Eerlijk: je kunt ook zonder systeem een stap verder komen
Niet elke organisatie is toe aan software, en dat is oké. Met drie maatregelen kom je al een eind: zet het document op één centrale plek in plaats van in mailtjes, spreek vaste naamgeving af met datum en versienummer, en houd een versietabel bij waarin je vastlegt wie wat heeft goedgekeurd. Het nadeel: het blijft werken op vertrouwen en discipline. Elke nieuwe collega moet de afspraken weer leren, en bij drukte zijn het precies die afspraken die als eerste sneuvelen. Overweeg je een overstap, lees dan ook ons artikel over werkinstructies maken.
